สวนผักสุดที่รัก- - กระชายสด- -
หน้า หนาวมาถึงก็เป็นฤดูเก็บเกี่ยวแล้วละ กระชายที่ปลูกไว้ก็ใบร่วงโรย นั้นแสดงว่าได้รากกระชายแก่ได้ที่พอที่จะขุดมาเก็บไว้ได้แล้ว ปีนี้มีกระชายอยู่สองแปลง ไม่ค่อยได้ดูแลเท่าไหร่ คือไม่เคยใส่ปุ๋ยให้เขาเลยรากกระชายที่ได้เลยไม่ค่อยจะอิ่มเอบมากนักเมื่อ เทียบกับปีก่อนหน้าที่กระชายแต่ละรากอวบอิ่มสุดๆๆ การขุดกระชายเราจะขุดลงไปลึกๆๆเพื่อป้องกันไม่ให้ตัดรากกระชาย กระจัดกระจายเกินไป เมื่อเรารู้ว่าต้นกระชายที่ปลูกอยู่จุดไหนก็ขุดรอบๆๆต้นนั้นแหละแล้วก็ ค่อยๆๆงัดขึ้นมาจนรากกระชายโผล่ออกมาพ้นดินนั้นแหละ การขุดดูเหมือนจะไม่ยากแต่ในเมื่อมันมีเยอะเลยเมื่อยตุ้มไม่ใช่เล่นเหมือน กันนะ การขุดที่ว่าเมื่อยแล้วยังไม่แพ้การล้างรากกระชายอีก ก็รากทั้งหมดอยู่ใต้ดินมาเป็นปีปีเลยซับดินไว้ซะแน่นหนาเชียว ขุดกระชายมาได้เราเองไม่สามารถที่จะล้างให้เสร็จเลยต้องแช่กระชายข้างคืนไว้ เพื่อละลายดิน(เกี่ยวไหมนี่??) ขุดกระชายหมดแปลงก็แกะส่วนหัวที่เราไม่นำไปปรุงอาหารลงปักในดินปลูกปล่อยให้ โตแล้วปีหน้าฟ้าใหม่ก็ค่อยมาขุดรากกันอีกหน
กระชายปีนี้แปลงแรกจะลงรากขยายกอใหญ่ไม่ใช่เล่นเพราะเราปลูกในที่ร่มดินร่วน และฝนก็ตกบ่อบส่วนอีกแปลงดินจะแข็งไปนิดและอยู่กลางแดดจ้า รากเลยไม่ขยายและไม่ลงหัวมากเท่าที่ควร
ต้นกระชาย
โชว์กอกระชายสดๆๆจากสวนจ้า
ดินเกาะที่รากกระชายเยอะสุดๆๆ
ต้องแช่กระชายในน้ำค้างคืนก่อนเพราะล้างดินออกได้ยากมาก
ล้างเสร็จแล้วจ้า ล้างสุดความสามารถแล้วได้แค่นี้แหละยังงัยก่อนจะเอามาทำอาหารค่อยล้างให้สะอาดอีกครั้ง
ปลูกมาทั้งปีได้ผลผลิตประมาณนี้จ้า
ชื่อสามัญ / ชื่ออังกฤษ Boesenbergia ชื่ออื่น / ชื่อท้องถิ่น กะแอน ระแอน (ภาคเหนือ) ขิงทราย (มหาสารคาม) ว่านพระอาทิตย์ (กรุงเทพ)
สาร
สำคัญที่พบ รากและเหง้าของกระชายมีน้ำมันหอมระเหยซึ่งประกอบไปด้วยสารไพนีน
(Pinene) แคมฟีน (Camphene) เมอร์ซีน (Myrcene) ไลโมนีน (Limonene)
บอร์นีออล (Borneol) และการบูร (Camphor) เป็นต้น สรรพคุณ
กระชายมีรสเผ็ดร้อน
สารสำคัญในรากและเหง้ากระชายมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย
ในลำไส้ ช่วยขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยเจริญอาหารและแก้โรคในช่องปาก
และเป็นยาอายุวัฒนะ วิธีใช้เพื่อเป็นยา / ประโยชน์อื่น 1. แก้บิด ท้องร่วง
ท้องเสีย นำรากกระชายย่างไฟให้สุก ตำให้ละเอียดผสมน้ำปูนใสในอัตราส่วน
กระชายแก่ 4 หัว ต่อน้ำปูนใส 5 ช้อนแกง
คนให้เข้ากันดีแล้วคั้นเอาแต่น้ำดื่มครั้งละ 3-5 ช้อนแกง ทุกครั้งที่ถ่าย
เมื่ออาการดีขึ้นให้กินวันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวัน เย็น
เมื่อหายแล้วกินต่ออีก 1-2 วัน วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น 2.
รักษาโรคริดสีดวงทวาร ต้มกระชายพร้อมมะขามเปียก เติมเกลือแกงเล็กน้อย
รับประทานก่อนนอนทุกวัน 3. ช่วยบำรุงกำลัง เป็นยาอายุวัฒนะ ตำรากกระชาย 1
กำมือให้ละเอียด คั้นเอาแต่น้ำ ผสมกับน้ำผึ้งในอัตราส่วนที่เท่ากัน
รับประทานก่อนอาหารเย็น 1 ชั่วโมง ครั้งละประมาณ 1 ถ้วยชา 4.
ช่วยบำรุงหัวใจ กระตุ้นให้หัวใจเต้นสม่ำเสมอ นำรากกระชายแก่
ปอกเปลือกหั่นเป็นชิ้นเล็ก ตากแดดให้แห้ง
บดให้เป็นผงเก็บไว้ละลายกับน้ำร้อนดื่มแก้อาการเป็นลม 5. ไล่แมลง
ใช้รากกระชาย ตะไคร้ หอมแดง ข่า ใบสะเดาแก่ ตำผสมกัน
ผสมน้ำฉีดในบริเวณที่มีแมลงรบกวน ส่วนที่ใช้ประกอบอาหาร เหง้าและราก
วิธีใช้ในการประกอบอาหาร รากกระชายเป็นส่วนผสมของเครื่องแกง ขนมจีนน้ำยา
และเป็นส่วนประกอบของขนมอีกหลายชนิดเพื่อดับกลิ่นคาวเนื้อและปลา เช่น
ผัดเผ็ดปลาดุก แกงเผ็ดเนื้อ แกงป่า หลนปลาร้า ฯลฯ
ที่มา : สมุนไพรดอทคอม
